Over de naamgever Eli Heimans

Het waarom

De Heiman­shof wordt onder­houden om te leren over de lev­ende natuur om ons heen.

Waarom zouden we eigen­lijk iets moeten weten van deze natuur?

Eeuwen­lang is het zo vanzelf­sprek­end geweest dat die vraag niet werd gesteld.
Een reden was dat alge­meen werd geloofd dat de natuur een hogere orde rep­re­sen­teerde. Men moest de natuur ken­nen om God te leren ken­nen. Onder hen waren er ook voor wie het nut dat dieren en planten voor de mens hebben voorop stond, want de wereld werd gezien als een paleis dat God spe­ci­aal voor de mens had ingericht.
Een andere reden voor die vanzelf­sprek­end­heid was dat het groot­ste deel van de bevolk­ing op het plat­te­land leefde en afhanke­lijk was van de natuur in de strijd om het voortbestaan.

Door de sec­u­lar­isatie en ver­st­edelijk­ing ging die vanzelf­sprek­end­heid al aan het einde van de 19e eeuw ver­loren. Dat vroeg om een andere benader­ing.
Geen the­ol­o­gis­che debat­ten meer en geen gemoraliseer.

Biol­o­gisch Reveil

Twee Ams­ter­damse schoolmeesters gaven op een heel bij­zon­dere manier les. Ze brachten de natuur in de klas door esdoorn­za­ad­jes rond te strooien en daarover te vertellen of ze namen de leer­lin­gen mee op een wan­del­ing door het park en vertelden daar over wat ze zagen. Het was aan­schouwelijk onder­wijs, met als doel de belang­stelling voor de lev­ende natuur aan te wakkeren en een indruk te geven van al het schoons dat ze in de natuur kon­den aantreffen.

Eli Heimans pub­liceerde in 1893 over zijn afwijk­ende meth­ode De lev­ende natuur. Han­dlei­d­ing bij het onder­wijs in de ken­nis van planten en dieren op de lagere school, in het bij­zon­der voor groote ste­den. Jac.P. Thi­jsse was er zo ent­hou­si­ast over dat ze besloten samen te werken en samen hebben ze veel boeken geschreven en verenigin­gen opgericht. Een groot aan­tal mensen — kinderen én vol­wasse­nen — stortte zich op de studie van de lev­ende natuur, dat wil zeggen, begon met het aan­leggen van een herbar­ium, het waarne­men van vogels of het verza­me­len van fossielen.

Eli Heimans over zijn methode:

“Wij onder­wi­jz­ers polemiseeren niet bij ons onder­wijs: wij stellen en beant­wo­or­den geen vra­gen, die den oor­sprong der din­gen betr­e­f­fen en lokken er niet toe uit.”

“Wij geven de natuur zooals die is, ontveinzen onze bewon­der­ing niet, verzwi­j­gen niet de vele raad­se­len die de natu­ur­feiten den knap­sten natu­urkundige bieden; wij bew­eren niet te weten of te ken­nen wat nog nie­mand kent of weet. ”

“Leert de natuur ken­nen in de natuur, niet uit boek­jes en van platen. Praat en preek er niet te veel over, maar wijs ze aan in de natuur zelf, de won­deren der natuur.”

Foto: fes­ti­valdag ‚de Heiman­shof als dier­en­tuin’, juli 2013

Vrien­denkring van De Heiman­shof

Leden

De verenig­ing telt rond de 800 leden.
Lid wor­den kan door het invullen van het inschri­jf­for­mulier en het betalen van de con­tribu­tie van min­i­maal € 10,00 op rek​.nr. NL06INGB0005729896.
Dat is voor vol­wasse­nen, jeug­dle­den betalen iets meer, zie aldaar.

We maken onder­scheid tussen gewone leden en meew­erk­ende actieve leden.
De gewone leden kri­j­gen één keer per jaar ieen brief met het jaarpro­gramma en een uitn­odig­ing voor de Algemene Leden­ver­gader­ing.
De actieve leden (ver­richten vri­jwilligers­di­en­sten) kri­j­gen boven­dien, indien gewenst, de nieuws­brief en uitn­odigin­gen voor de vri­jwilligers­da­gen en het oogstfeest.

De Verenig­ing “Vrien­denkring van De Heiman­shof” heeft de ANBI sta­tus. Bek­ijk de algemene gegevens (con­form de richtli­j­nen voor een AMBI)


Doel­stelling

De belan­grijk­ste doel­stelling van de Verenig­ing “Vrien­denkring van De Heiman­shof aan de Wieger Bruin­laan” is om, in de tra­di­tie van Eli Heimans, ons ent­hou­si­asme voor de natuur over te dra­gen op anderen.

Jaar­lijks komen meer dan 5000 kinderen met leerkrachten en oud­ers via het Natuur– en Milieu-​educatieprogramma van het NMCX ‚Cen­trum voor Duurza­amheid’ in de tuin om te leren over de natuur. Deze lessen wor­den geor­gan­iseerd door het NMCX. Onze verenig­ing zorgt voor het beheer van de tuin en het hand­haven van een zo groot mogelijke biodiversiteit.

De verenig­ing werkt verder aan inspi­ratie en edu­catie voor jong en oud(er) via een breed scala aan activiteiten door het jaar heen. Een blik op ons jaarpro­gramma geeft een beeld van de dynamiek in onze verenig­ing. Zoals:


Een greep uit de activiteiten

  • Actief meew­erken in de tuin en daarmee geni­eten van en leren over de biodiversiteit
  • Veel van de voor­licht­ing wordt dus impli­ciet gegeven, door mensen bezig te laten zijn in de heem­tuin, de groen­te­teelt of de stru­in­tuin. De tuin is gratis toe­ganke­lijk voor bezoekers.
  • In de zomer­maan­den juni, juli en augus­tus zijn er fes­ti­val­week­enden met rondlei­din­gen en aller­lei activiteiten rond een bepaald thema.
  • Elke eerste zondag van de maand is er een lez­ing van 14.30 tot 15.30 uur in het bezoek­er­scen­trum ‚De Kijk­doos’, Wieger Bruin­laan 1 in Hoofd­dorp. De Heiman­shof is op dan open van 14.00 tot 17.00 uur.
  • Op ver­zoek zijn rondlei­din­gen mogelijk. Neem con­tact op met beheerder Franke voor rondlei­din­gen voor groepen (0648226490)
  • Een Jeugdnatu­ur­club die op woens­dag­mid­dag van 14.0015.30 uur een eigen moes­tuin bijhoudt en een breed natu­ur­pro­gramma aange­bo­den krijgt.
  • Wie de eigen tuin voor wilde planten en dieren wil inrichten, kan in de mod­el­tuin ideeën opdoen. De mod­el­tuin omvat: een vijver met water– en oev­er­planten, een akkertje, een gedeelte voor muur­planten, een zand­heuveltje. Met plan­t­jes en soms met zaden kun­nen wij u op weg helpen.
  • In de kweekhoek kunt u stek­jes van wilde planten aanschaffen.
  • In ons gebouw ‚De Kijk­doos’ is de ‚bloeikalen­der’ te zien; foto’s met namen van de planten die op dat moment bloeien.
  • In de Kijk­doos zijn boek­jes te koop en er zijn veel brochures gratis beschik­baar. Deze wor­den ook tij­dens de festival-​weekenden aangeboden.
  • Deze web­site geeft ook voor­licht­ing. Kijk voor actuele infor­matie op onze home­pag­ina en agenda en voor meer inzichtelijkheid in onze werkza­amhe­den in de tuin onder ‚flora en fauna’.

De wilde planten­tuin „De Heiman­shof”

Wat is een heemtuin?

Een heem­tuin is, naar de opvat­tin­gen van Heimans en Thi­jsse, een kun­st­matige tuin met inheemse, wilde flora en fauna. Het moet een edu­catief plantsoen zijn en dicht bij de mensen. Het zelf ont­dekken en de ver­won­der­ing staan cen­traal, niet de feitenkennis.

Het ‚heem’ kan dan opgevat wor­den als het zo natu­urlijk mogelijke thuis van de planten en dieren.

Heem­tuin de Heimanshof

De eigen­lijke heem­tuin beslaat ongeveer 1 ha van het totaal areaal van 1.7 ha.

Heem­tuin de Heiman­shof heeft als doel zoveel mogelijk van de inheemse flora en fauna te laten zien.

Daar­toe wer­den veel van de in Ned­er­land voorkomende biotopen aan­gelegd. Dat is bereikt door de hoogtev­er­schillen en bodem­typen met de daaraan gekop­pelde gradiën­ten (nat/​droog. zon/​schaduw, zoet/​zout, voedselrijk/​voedselarm etc.) aan te leggen en soorten die zich op spec­i­fieke plaat­sen thuis voe­len daarin te introduceren.

Zie ‚de tuin en de bor­den’ en de ‚virtuele wan­delin­gen’ voor toelichtin­gen bij de biotopen van de Heiman­shof zoals o.a. de arme bosrand, de rijke bosrand met de ‚beek’, de akkers, de mergel/​kalkheuvels, de riv­ier­duinen, de veen­plas en het moeras.

In het bij de Kijk­doos, Heiman­shof nog verkri­jg­bare boekje “21 ontdekthema’s in De Heiman­shof” (Franke van der Laan, 2010) wordt uit­ge­breid aan­dacht gegeven aan de planten– en dieren­rijk­dom van de Heiman­shof en in welke peri­ode van het jaar de bespro­ken thema’s het meest te bieden hebben. Er zijn bij de Kijk­doos plat­te­gron­den beschik­baar voor wan­delin­gen n.a.v. deze thema’s.

Overi­gens houden veel van onze vri­jwilligers zich niet met zulke ingewikkelde zaken als biotopen bezig en dat is ook hele­maal niet nodig. Ze halen, op aan­wi­jz­ing van de beheerder, een teveel aan planten of diert­jes (slakken!) weg in een gebiedje of maken de paden vrij. En al doende wordt er veel geleerd. Elke hand is welkom, iedereen kan meew­erken in de tuin op maandag– tot en met vri­jdag­mor­gen, de gehele woens­dag en elke 3e zater­dag­mid­dag van de maand. Op die tij­den is de beheerder aanwezig.